پس هر گاه اين وجه حسب افادهء خودش منظور فيه ، و معلول و مردود و مدخول و غير مسلم و غير مقبول باشد ، ذكر آن به اين استبشار و افتخار و ابتهاج و انتعاش ، از غرائب محيرهء عقول و عجائب خبط و ذهول ، و طرائف تهافت و غفول است . و مزيد حيرت آنست كه شمس الدين [ 1 ] اصفهانى ، و عضد الدين [ 2 ] ايجى و شريف [ 3 ] جرجانى ، و ابن حجر [ 4 ] مكى ، و محمد بن عبد الرسول [ 5 ] برزنجى ، و حسام الدين سهارنبورى ، اين شبههء رازيهء غير مرضيه را در « تشييد القواعد » و « شرح طوالع » و « مواقف » و « شرح مواقف » و « صواعق » و « نوافض » و « مرافض » ، ذكر كردند و همهء آنها از ذكر نظر مذكور در « اصول » كه رازى مخدوم الفحول حواله به آن نموده ، با وصف تقليد غير سديد او در ذكر اصل شبهه ، دل دزديدند و زبان بريدند ، و طريق ازلال همج رعاع بوجه كامل برگزيدند ، و شرم از مخالفت رازى هم نكردند ، كه او با آن همه گاوتازى ، هر چند اطناب و اسهاب در اين باب بغايت قصوى

--> [ 1 ] شمس الدين الاصفهاني : ابو الثناء محمود بن عبد الرحمن المتوفى سنة ( 749 ) ه . [ 2 ] الايجى : عضد الدين عبد الرحمان المتوفى مسجونا بقلعة كرمان سنة ( 756 ) ه . [ 3 ] الشريف الجرجاني : السيد علي بن محمد المتوفى سنة ( 816 ) ه . [ 4 ] ابن حجر المكي : احمد بن محمد الهيتمى المصرى المتوفى بمكة المكرمة سنة ( 972 ) ه . [ 5 ] البرزنجى : محمد بن عبد الرسول الشافعي المتوفى سنة ( 1103 ) ه .